door SIEB OOSTINDIE

Het dal wordt steeds smaller, de bergen almaar hoger en aan het einde van de rit, daar waar de wereld lijkt op te houden, rij je binnen acht minuten dwars door een berg heen naar het eeuwige ijs. We zijn op pad in het Pitztal, een tamelijk onbekende loot aan de boom van Tiroolse skigebieden. Als het treintje van de Pitz-express je na een snelle rit van een minuut of acht eenmaal boven heeft gedumpt, staat er in de wondere, prachtige witte wereld van de hoogste ski-gletsjer in Oostenrijk (3440 meter) één raar, grijs, rechthoekig gebouw. Hierin ligt het geheim verborgen, dat de toekomst van de skisport waarborgt. Want zelfs bij de meest tropische temperaturen is de Israëlische IDE-snowmaker in staat om kunstmatige sneeuw te produceren, die identiek is aan het natuurlijke product dat normaal gesproken uit de hemel dwarrelt.

Op deze manier kan het Pitztal garanderen dat het skiseizoen half september al kan beginnen. En dat is iets, waar ze in het vroeger straatarme dal trots op zijn. Willi Krüger van de liftmaatschappij trekt eens aan een dun sigaartje, laat de kringetjes de lucht incirkelen en zegt dan dat de vinding eigenlijk op toeval berust. „Die Israëliërs lazen over onze problemen om de gletsjers in stand te houden. Hun apparaten, die de koeling in de goud- en diamantmijnen verzorgen, hadden sneeuw als bijproduct. Daarom zijn ze naar ons toe gekomen. En nu draaien wij hier als pioniers proef en komt de hele wereld bij ons kijken. Het is een doorslaand succes.”

Zo tonen de Russen al grote belangstelling om het systeem op de winterspelen in Sotchi toe te passen. De Chinezen zijn meesters in het kopiëren en denken aan een skihal in Sjanghai met de Israëlische machine. Normale kanonnen hebben lage temperaturen, een lage luchtvochtigheid en weinig wind nodig om sneeuw te maken. En vooral in de herfst komen die omstandigheden tegenwoordig steeds minder voor. „Ons systeem werkt zonder chemicaliën. Anders hadden we ook nooit toestemming gekregen van de autoriteiten. Het vult het werk van de gewone kanonnen aan, vervangt ze niet”, benadrukt Krüger, die in het dal Gletscher-Willi wordt genoemd.

Niet gek, als je al 29 jaar werkzaam bent met eeuwig ijs. Gletscher-Willi is dan een ook een doorgewinterde praktijk-man. Hij wil het systeem niet per definitie de redding van de gletsjers noemen. Simpelweg, omdat hij niet gelooft dat ze tegenwoordig in verhoogd tempo structureel wegsmelten. „Een oordeel moet je over een periode van honderden jaren vellen. Wij moesten de liftpalen vroeger drie tot vier keer per jaar verstellen, omdat de gletsjer naar beneden glijdt. Dat gaat de laatste 20 jaar al langzamer, nu is het nog maar één tot twee keer per jaar nodig. Ik ben dan ook niet zo negatief.”

En dan, ietwat verontwaardigd: „Er is ook nooit bewezen dat gletsjers harder smelten omdat je erop skiet. Misschien is het tegendeel wel waar, omdat de sneeuw er bovenop compacter in elkaar wordt gedrukt. Ik kom er dolgraag. Ook in de winter, omdat de sneeuwkwaliteit er optimaal is. En de pistes zijn hier erg breed, wat de mindere skiers het gevoel geeft dat ze de ruimte hebben.”

Maar ook de toppers zijn hier thuis aan het begin van het seizoen. Dat zij hun latten testen op de Israëlische sneeuw, onderschrijft dat het kunstproduct dezelfde structuur heeft als het natuurproduct. „Ze waren eerst erg sceptisch. Zeiden dat we met onze sneeuw beter een ijsbar konden bouwen, of het in de caipirinha moesten gooien”, zegt Gletscher-Willi.

„Maar ook zij zijn verrast door de kwaliteit.”

Het gletsjerskigebied van Pitztal werd pas 29 jaar geleden ontsloten voor de skisport en betekende de cruciale impuls voor het toerisme in het lang straatarm gebleven Pitztal. Het is inderdaad zeer geschikt voor Hollandse families, die op de merendeel rode pistes van in totaal 37 kilometer uitstekend uit de voeten kunnen. Dat geldt net zozeer voor het nabijgelegen Rifflsee, dat met zijn 31 pistekilometers een aangename, bijna serene rust uitstraalt. Het derde gebied van Pitztal heet Hochzeiger en ligt aan het begin van het dal, bij het dorp Jerzens. Met moderne liften en een gebrek aan een groot ‘achterland’ kom je ook op deze 52 kilometers afdaling nauwelijks drukte tegen, zelfs niet in de hoogseizoenen. De Hochzeiger is het meest veelzijdige, grootste en zeer overzichtelijke gebied, dat voor ieder wat wils biedt. Recent werd het uitgebouwd met de Zirbenbahn, waardoor je door een mooi naaldbos vol bijzondere Zirbenbomen kunt skiën.

Aan de rand van de piste van Zirbe-dorp Jerzens staat Erich Schmid daar nog eens bij stil. De waard van de Stalder-Hütte heeft recent drie kamers laten timmeren, compleet uit het Zirben-hout, omdat wetenschappelijk onderzoek uitwees dat het hout een zeer heilzame werking kent. „Opeens was eikenhout en mahonie de mode en zette iedereen hier het traditionele opzij. Gelukkig keren de mensen nu terug naar ons eigen hout. Bij mij zijn de drie kamers het hele jaar volgeboekt. Ik krijg allerlei mensen, die er speciaal om vragen”, zegt de waard van de hut. Research van het Joanneum Research-instituut toonde aan, dat iemand tot 3.500 hartslagen minder per nacht heeft in een Zirben-bed met Zirben-kamer. Met een diepere slaap, en dus een beter herstel, tot gevolg. De eigenaar van de fraaie Alpenhut bij de Hochzeiger bekent dat hij zelf niet in een Zirben-slaapkamer slaapt. „Want hier op de alm heerst alleen maar positieve stress.”